Capriolus
Johan Altorf
- Living period
- 1876 - 1955
- Place of birth
- 's-Gravenhage
- Working period
- -
- Nationality
- NL
CV
Johan Coenraad (‘Jan’) Altorf, geboren in Den Haag op 6 januari 1876 als de zoon van een timmerman. Zijn artisticiteit moet zijn opgevallen toen hij in de leer ging bij een stoelenmaker, die hem wellicht (dier-)ornamenten leerde snijden voor meubels. In de avonduren volgde hij lessen bij A.W.M. Odé, August Alexander en Jean Victor Engels aan de Haagse Academie. Na zijn academietijd werkte hij als beeldhouwer in steen, hout, ivoor, keramiek en brons. Samen met Johan Thorn Prikker werkte hij aan de decoratie van de villa De Zeemeeuw, die naar ontwerp van Henry Van de Velde in Scheveningen werd gebouwd. Door zijn kwaliteiten viel hij al gauw op als jong kunstenaar en H.P. Bremmer, de latere kunstmaecenas liet zijn oog op hem vallen. De vriendschap tussen hen beiden leverde voor Altorf een enorme stimulans en bekendheid op. Grote verzamelaars als Mevrouw Kröller-Müller en Rotterdamse ‘havenbaronnen’ kochten regelmatig werk van hem. Maakte ca. 1912 enkele door C.J. Lanooij gebakken porseleinen en gres beeldjes. Ook met Willem Coenraad Brouwer vervaardigde hij keramische objecten waarbij Altorf steeds voor de vorm zorgde en Brouwer voor de technische uitvoering. Ook werkte hij samen met architecten zoals H.P. Berlage, Jo Limburg, J. Lourijssen en A.J. Kropholler. Overleden in Den Haag op 11 december 1955.
Werk
Zijn visie op vorm is opmerkelijk: de onderwerpen worden geanalyseerd in onderdelen die in de opvatting van Altorf het meest kenmerkend zijn voor de uitbeelding van het gegeven. Door de onderdelen dusdanig te selecteren, ze te reduceren en weer samen te brengen bouwt hij voorstellingen die slechts het meest essentiële uitdrukken. Deze strakke vormgeving leent zich ook uitstekend voor decoratief werk in kunstnijverheid. Ofschoon hij veelal gekend wordt als een beeldhouwer die zich concentreert op dierfiguren (vooral apen en vogels) heeft hij ook portretten en zelfs meubels vervaardigd. Hoewel hij deelnam aan de Nederlandse inzendingen aan de internationale tentoonstellingen te Turijn (1902), Brussel (1910) en Parijs (1925), lag zijn hart meer bij een vaderlandse loopbaan. Werken van zijn hand bevinden zich in vele Nederlandse openbare collecties, zoals het Rijksmuseum Amsterdam, het Kröller-Müller Museum, het Drents Museum, het Museum de Fundatie, het Haags Gemeentemuseum, het Museum Boijmans Van Beuningen en vele particuliere collecties waaronder de collectie Meentwijck in Bussum.
Aanvullingen op de tekst onder dank ontvangen van de heer P. Terwen.
Foto aapje: Christie's Amsterdam
Literatuur
- Singelenberg-van der Meer, M., Nederlandse keramiek- en glasmerken 1880-1940, 2001
- M. Boot en P. Terwen, 'De wieg uit Huize de Zeemeeuw terug in den Haag', in; Haags Gemeentemuseum Krant 8 (1996) 1, p. 5.
- A. Hallema, 'J.C. Altorf, de beeldhouwer', Elseviers Geïllustreerd Maandschrift 28 (1918) dl.55, pp. 77-91. Gedigitaliseerd.
- P. Terwen, 'Het ceramische werk van J.C. Altorf en de samenwerking met Chris Lanooij', Vormen uit Vuur 164 (1998), pp. 2-21.